چرا بعضی بیماران بعد از جراحی دیسک هم درد دارند؟ این درد همیشه نشانه شکست عمل نیست؛ در این مقاله علل اصلی تداوم درد و روشهای درمان آن را بررسی میکنیم.
چرا بعد از جراحی دیسک هنوز هم درد دارم؟
آنچه در این مقاله میخوانید
علت تداوم درد بعد از جراحی دیسک
باقی ماندن درد بعد از جراحی دیسک همیشه به معنی ناموفق بودن عمل نیست. در بسیاری از بیماران، بدن هنوز در مرحله ترمیم قرار دارد و بافتهای اطراف محل جراحی، عضلات کمر و ریشه عصبی در حال بازسازی هستند. به همین دلیل ممکن است بیمار مدتی بعد از عمل همچنان درد کمر، درد تیرکشنده به پا، گزگز یا بیحسی را تجربه کند.
یکی از علتهای شایع تداوم درد، التهاب طبیعی بعد از جراحی است. هر عمل جراحی با مقداری التهاب بافتی همراه است و این التهاب میتواند تا مدتی باعث درد یا احساس ناراحتی در ناحیه کمر و پا شود. علاوه بر این، اگر عصب پیش از جراحی برای مدت طولانی تحت فشار بوده باشد، حتی پس از برداشتن فشار نیز ممکن است زمان زیادی برای ترمیم نیاز داشته باشد. در این شرایط، علائمی مانند درد عصبی، گزگز، بیحسی یا ضعف ممکن است بلافاصله از بین نروند.
در برخی بیماران، چسبندگی بافتی یا فیبروز اپیدورال پس از عمل ایجاد میشود. این حالت زمانی رخ میدهد که بافت اسکار در اطراف ریشه عصبی تشکیل شود و باعث تحریک یا کشش عصب شود. عود مجدد دیسک نیز از دیگر دلایل مهم است؛ یعنی دیسک در همان ناحیه دوباره بیرون بزند و بار دیگر روی عصب فشار وارد کند. گاهی هم فشار عصبی از ابتدا بهطور کامل برطرف نشده و بخشی از علائم به همین دلیل باقی میماند.
در موارد کمتر شایع، علت درد میتواند عفونت بعد از عمل، تجمع خون یا مایع، بیثباتی ستون فقرات یا دیگر عوارض پس از جراحی باشد. به همین دلیل، اگر درد بعد از عمل بهتدریج کمتر نشود، شدیدتر شود یا با علائمی مانند تب، ضعف پیشرونده، بیاختیاری ادرار یا مدفوع همراه باشد، ارزیابی تخصصی و در صورت نیاز تصویربرداری مانند MRI اهمیت زیادی دارد.
اگر به دنبال اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی هستید میتوانید به دکتر فرهاد کرمیان بهترین دکتر درمان دیسک کمر در مشهد مراجعه کنید.
یکی از علتهای شایع تداوم درد، التهاب طبیعی بعد از جراحی است. هر عمل جراحی با مقداری التهاب بافتی همراه است و این التهاب میتواند تا مدتی باعث درد یا احساس ناراحتی در ناحیه کمر و پا شود. علاوه بر این، اگر عصب پیش از جراحی برای مدت طولانی تحت فشار بوده باشد، حتی پس از برداشتن فشار نیز ممکن است زمان زیادی برای ترمیم نیاز داشته باشد. در این شرایط، علائمی مانند درد عصبی، گزگز، بیحسی یا ضعف ممکن است بلافاصله از بین نروند.
در برخی بیماران، چسبندگی بافتی یا فیبروز اپیدورال پس از عمل ایجاد میشود. این حالت زمانی رخ میدهد که بافت اسکار در اطراف ریشه عصبی تشکیل شود و باعث تحریک یا کشش عصب شود. عود مجدد دیسک نیز از دیگر دلایل مهم است؛ یعنی دیسک در همان ناحیه دوباره بیرون بزند و بار دیگر روی عصب فشار وارد کند. گاهی هم فشار عصبی از ابتدا بهطور کامل برطرف نشده و بخشی از علائم به همین دلیل باقی میماند.
در موارد کمتر شایع، علت درد میتواند عفونت بعد از عمل، تجمع خون یا مایع، بیثباتی ستون فقرات یا دیگر عوارض پس از جراحی باشد. به همین دلیل، اگر درد بعد از عمل بهتدریج کمتر نشود، شدیدتر شود یا با علائمی مانند تب، ضعف پیشرونده، بیاختیاری ادرار یا مدفوع همراه باشد، ارزیابی تخصصی و در صورت نیاز تصویربرداری مانند MRI اهمیت زیادی دارد.
اگر به دنبال اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی هستید میتوانید به دکتر فرهاد کرمیان بهترین دکتر درمان دیسک کمر در مشهد مراجعه کنید.
عوامل مؤثر بر ماندگاری درد بعد از عمل
بعضی عوامل میتوانند روند بهبود بعد از جراحی دیسک را کندتر کنند و باعث شوند درد مدت بیشتری باقی بماند. مهمترین این عوامل عبارتاند از:
تاخیر در انجام جراحی
هرچه عصب مدت بیشتری تحت فشار باشد، احتمال بهبود کامل آن کمتر میشود.
اضافهوزن
وزن بالا فشار بیشتری به ستون فقرات و ناحیه جراحی وارد میکند.
کمتحرکی
بیحرکتی طولانیمدت میتواند باعث ضعف عضلات و کند شدن روند بهبود شود.
بازگشت زودهنگام به فعالیتهای سنگین
بلند کردن اجسام سنگین یا انجام حرکات شدید میتواند درد را تشدید کند.
رعایت نکردن اصول حرکتی بعد از عمل
نشستن طولانی، خم شدن مکرر و برخاستن نادرست ممکن است فشار بیشتری به کمر وارد کند.
فیزیوتراپی و توانبخشی ناکافی
انجام ندادن تمرینهای مناسب میتواند باعث باقی ماندن ضعف عضلانی و خشکی مفاصل شود.
سیگار کشیدن
سیگار خونرسانی به بافتها را کاهش میدهد و ترمیم را کندتر میکند.
ضعف عضلات کمر و شکم
عضلات ضعیف حمایت کافی از ستون فقرات انجام نمیدهند و میتوانند درد را ماندگار کنند.
استرس، اضطراب و ترس از حرکت
این عوامل میتوانند ادراک درد را بیشتر کنند و روند بازگشت به فعالیت طبیعی را مختل کنند.
بیتوجهی به پیگیریهای پزشکی
مراجعه نکردن به پزشک و بررسی نکردن روند بهبود ممکن است باعث شود مشکلات قابل درمان دیرتر شناسایی شوند.
تا چه حد درد بعد از عمل طبیعی است
در ادامه، میزان طبیعی بودن این درد را بر اساس زمانبندی و نوع درد شرح میدهیم:
در این دوره، وجود درد در محل بخیهها، کمر و حتی انتشار خفیف درد به پاها کاملاً طبیعی است. این درد ناشی از برش جراحی، دستکاری عضلات و واکنش التهابی بدن برای ترمیم است که معمولاً با داروهای مسکن تجویزشده کنترل میشود.
هفته سوم تا ششم (دوره بهبود اولیه): باید رو به کاهش باشد
در این مرحله درد باید نسبت به هفتههای اول بهشدت کمتر شده باشد. بیمار ممکن است دردهای گذرا، گرفتگیهای عضلانی خفیف یا احساس کشیدگی را تجربه کند که این موارد نیز به دلیل شروع تحرک بیشتر بیمار طبیعی است.
بعد از ماه اول تا سوم (دوره بازسازی عصب): دردهای خفیف و گزگز طبیعی است
اگر عصبی که قبل از عمل تحت فشار بوده آسیب دیده باشد، ترمیم آن ممکن است چندین ماه طول بکشد. بنابراین، داشتن دردهای مبهم، تیر کشیدنهای بسیار خفیف و گذرا یا گزگز و بیحسی در پا تا چند ماه بعد از عمل دور از انتظار نیست و طبیعی تلقی میشود.
اسپاسم و گرفتگی عضلات: به علت تغییر در توزیع وزن بدن و استراحت پس از عمل.
دردهای نوسانی: بیمار ممکن است یک روز حال بسیار خوبی داشته باشد و روز بعد احساس درد خفیف کند. این نوسانات در روند ترمیم عصب طبیعی است.
احساس گزگز و مورمور شدن خفیف: نشانهای از بیدار شدن و ترمیم تدریجی رشتههای عصبی آسیبدیده.
بر اساس زمانبندی (تا چه زمانی طبیعی است؟)
هفته اول تا دوم (دوره حاد): طبیعی استدر این دوره، وجود درد در محل بخیهها، کمر و حتی انتشار خفیف درد به پاها کاملاً طبیعی است. این درد ناشی از برش جراحی، دستکاری عضلات و واکنش التهابی بدن برای ترمیم است که معمولاً با داروهای مسکن تجویزشده کنترل میشود.
هفته سوم تا ششم (دوره بهبود اولیه): باید رو به کاهش باشد
در این مرحله درد باید نسبت به هفتههای اول بهشدت کمتر شده باشد. بیمار ممکن است دردهای گذرا، گرفتگیهای عضلانی خفیف یا احساس کشیدگی را تجربه کند که این موارد نیز به دلیل شروع تحرک بیشتر بیمار طبیعی است.
بعد از ماه اول تا سوم (دوره بازسازی عصب): دردهای خفیف و گزگز طبیعی است
اگر عصبی که قبل از عمل تحت فشار بوده آسیب دیده باشد، ترمیم آن ممکن است چندین ماه طول بکشد. بنابراین، داشتن دردهای مبهم، تیر کشیدنهای بسیار خفیف و گذرا یا گزگز و بیحسی در پا تا چند ماه بعد از عمل دور از انتظار نیست و طبیعی تلقی میشود.
نوع دردهایی که بعد از عمل «طبیعی» هستند
درد موضعی کمر: درد در محل زخم جراحی و عضلات اطراف آن به دلیل آسیب بافتی حین عمل.اسپاسم و گرفتگی عضلات: به علت تغییر در توزیع وزن بدن و استراحت پس از عمل.
دردهای نوسانی: بیمار ممکن است یک روز حال بسیار خوبی داشته باشد و روز بعد احساس درد خفیف کند. این نوسانات در روند ترمیم عصب طبیعی است.
احساس گزگز و مورمور شدن خفیف: نشانهای از بیدار شدن و ترمیم تدریجی رشتههای عصبی آسیبدیده.
علائم هشداردهنده و زمان مراجعه به پزشک
شدیدتر شدن درد بهجای کاهش تدریجی
بازگشت درد تیرکشنده به پا یا تشدید درد سیاتیکی
ضعف در پاها یا مشکل در راه رفتن
افزایش بیحسی، گزگز یا احساس کرختی
تب و لرز بعد از جراحی
قرمزی، تورم یا ترشح از محل عمل
بیاختیاری ادرار یا مدفوع
درد ناگهانی، شدید و غیرعادی
هر علامتی که با گذشت زمان بدتر شود و بهبود پیدا نکند
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درد بعد از چند روز یا چند هفته رو به کاهش نباشد
اگر علائم عصبی مثل ضعف، بیحسی یا درد پا بیشتر شوند
اگر نشانههای عفونت دیده شود
اگر اختلال در ادرار یا مدفوع ایجاد شود، باید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کرد.
راهکارهای کاهش درد بعد از عمل
کاهش درد بعد از جراحی دیسک به مجموعهای از مراقبتهای روزانه، رعایت اصول حرکتی و پیگیری درمان بستگی دارد. رعایت درست توصیههای بعد از عمل میتواند به کنترل بهتر درد و بهبود سریعتر بیمار کمک کند.
مصرف منظم داروهای تجویزشده
داروهای مسکن، ضدالتهاب و گاهی داروهای مخصوص درد عصبی، در کاهش درد و التهاب مؤثرند. مصرف خودسرانه یا قطع زودهنگام داروها ممکن است علائم را تشدید کند.استراحت نسبی
در روزهای اول، استراحت لازم است اما بیحرکتی طولانیمدت توصیه نمیشود. استراحت نسبی همراه با تحرک کنترلشده به کاهش خشکی عضلات کمک میکند.پیادهروی سبک و منظم
راه رفتن آرام میتواند جریان خون را بهتر کند، اسپاسم عضلات را کاهش دهد و از خشکی بدن جلوگیری کند.رعایت وضعیت صحیح بدن
نشستن، ایستادن و خوابیدن در وضعیت مناسب اهمیت زیادی دارد. نشستن طولانی، خم شدن ناگهانی یا وضعیت نادرست بدن میتواند درد را بیشتر کند.پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین
تا زمانی که پزشک اجازه نداده، نباید بار سنگین بلند کرد یا حرکات شدید انجام داد، زیرا این کارها ممکن است باعث تحریک دوباره ناحیه عمل شود.انجام فیزیوتراپی
فیزیوتراپی و تمرینهای اصولی به تقویت عضلات کمر، بهبود انعطافپذیری و کاهش فشار روی ستون فقرات کمک میکند.کنترل وزن
حفظ وزن مناسب باعث کاهش فشار روی کمر و کاهش احتمال تداوم یا بازگشت درد میشود.ترک سیگار
سیگار با کاهش خونرسانی، روند ترمیم بافتها را کند میکند و میتواند بهبود را به تأخیر بیندازد.مدیریت استرس
استرس و اضطراب میتوانند احساس درد را شدیدتر کنند. آرامسازی ذهن و خواب کافی در کاهش درد مؤثر است.پیگیری با پزشک
اگر درد شدیدتر شود یا با علائمی مانند تب، ضعف پا، بیحسی شدید یا اختلال ادرار و مدفوع همراه باشد، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
کلام آخر
بعضی بیماران بعد از جراحی دیسک همچنان درد دارند، چون حذف فشار از روی عصب همیشه به معنای بهبود فوری علائم نیست. عصبهایی که مدت طولانی تحت فشار بودهاند، برای ترمیم به زمان نیاز دارند. همچنین التهاب طبیعی بعد از عمل، چسبندگی بافتی، اسپاسم عضلات، عود دیسک یا باقی ماندن فشار روی ریشه عصبی میتوانند باعث تداوم درد شوند. در مواردی هم عفونت یا بیثباتی ستون فقرات نقش دارد.
از دیدگاه دکتر فرهاد کرمیان بهترین جراح مغز و اعصاب در تهران باقی ماندن درد بعد از جراحی دیسک لزوماً به معنی ناموفق بودن عمل نیست و در بسیاری از بیماران میتواند بخشی از روند طبیعی ترمیم عصب و بافتهای اطراف ستون فقرات باشد. تشخیص بهموقع علت درد، پیگیری منظم و انجام بررسیهای لازم، مهمترین قدم برای انتخاب درمان مناسب و رسیدن به بهبود بهتر است.
برای بررسی دقیق علت درد و دریافت مشاوره تخصصی، میتوانید از طریق دکمه دریافت نوبت در سایت اقدام کنید یا برای هماهنگی و راهنمایی بیشتر با شماره 09335055155 تماس بگیرید.
منابع
pscenterth.com
cuh.nhs.uk
از دیدگاه دکتر فرهاد کرمیان بهترین جراح مغز و اعصاب در تهران باقی ماندن درد بعد از جراحی دیسک لزوماً به معنی ناموفق بودن عمل نیست و در بسیاری از بیماران میتواند بخشی از روند طبیعی ترمیم عصب و بافتهای اطراف ستون فقرات باشد. تشخیص بهموقع علت درد، پیگیری منظم و انجام بررسیهای لازم، مهمترین قدم برای انتخاب درمان مناسب و رسیدن به بهبود بهتر است.
برای بررسی دقیق علت درد و دریافت مشاوره تخصصی، میتوانید از طریق دکمه دریافت نوبت در سایت اقدام کنید یا برای هماهنگی و راهنمایی بیشتر با شماره 09335055155 تماس بگیرید.
منابع
pscenterth.com
cuh.nhs.uk
سوالات متداول
خیر. نیاز به فیزیوتراپی به نوع جراحی، شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد.
معمولاً خیر. درد خفیف در دوره نقاهت میتواند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشد.
خیر. این درد میتواند به علت التهاب یا ترمیم تدریجی عصب نیز ایجاد شود.
لیست نظرات
نادره سهرابی
من بعد از عمل دیسک هنوز یه مدت درد داشتم و فکر میکردم نکنه عملم خوب نشده باشه ولی دکترم گفت این درد تا یه مدت طبیعیه و کم کم بهتر شدم
کیانوش فلاح
منم دقیقاً همین حس رو داشتم که چرا با وجود عمل هنوز کمرم میسوزه ولی با پیگیری و استراحت درست فهمیدم ترمیم بدن زمان میخواد
رعنا یزدانپناه
بعد از جراحی چند هفته درد پا داشتم و خیلی نگران شده بودم اما وقتی مقاله رو خوندم خیالم راحت شد که همیشه نشونه بدی نیست
