فرق آرتروز گردن و دیسک گردن چیست؟

آرتروز گردن چیست؟

آرتروز گردن یا “اسپوندیلوز گردنی” نوعی بیماری تحلیل‌برنده مفصل‌های گردن است که در اثر فرسایش و تخریب غضروف‌های بین مهره‌های گردنی بروز می‌کند. این فرآیند معمولا با افزایش سن رخ داده و منجر به کاهش فضای مفصلی، ساییدگی استخوان‌ها و ایجاد استخوان‌های زائد (استئوفیت) می‌شود.
دلایل آرتروز گردن:
افزایش سن (شایع‌ترین علت)
ضربه یا جراحت‌های مکرر گردن
وضعیت‌های نادرست بدن (مثلا کار طولانی با موبایل یا مانیتور)
ژنتیک و سابقه خانوادگی
علائم آرتروز گردن:
درد مزمن یا گاه‌به‌گاه در گردن
خشکی، محدودیت حرکت
صدای تق‌تق یا سایش در هنگام چرخاندن گردن
گاهی بی‌حسی یا ضعف عضلات شانه و دست (در صورت فشار روی ریشه عصب)

دیسک گردن چیست؟

دیسک گردن به فتق یا بیرون‌زدگی دیسک بین مهره‌ای گردنی اشاره دارد. دیسک‌ها ساختار بالشتی بین مهره‌ها هستند که با افزایش فشار پارگی یا تحلیل رفتن قسمت داخلی ژله‌ای دیسک از محل خود خارج شده و روی ریشه عصبی گردن فشار می‌آورد.
دلایل دیسک گردن:
برداشتن اجسام سنگین یا حرکات غلط در حین فعالیت
ضربه به ناحیه گردن
ضعف عضلات گردن
فرسودگی دیسک‌ها (افزایش سن)
علائم دیسک گردن:
درد شدید و تیرکشنده در گردن که تا شانه، بازو یا انگشتان انتشار می‌یابد
بی‌حسی یا گزگز در دست‌ها
ضعف عضلات اندام فوقانی
محدودیت یا اختلال حرکت

تشخیص آرتروز گردن

شرح حال و معاینه بالینی: پزشک ابتدا درباره نوع درد گردن، مدت زمان آن فعالیت‌های روزمره و علائم احتمالی دیگر مثل گرفتگی یا محدودیت حرکت سوال می‌پرسد. سپس گردن را از نظر دامنه حرکتی، وجود صداهای غیرعادی (سایش یا تق‌تق) و حساسیت در محل مفاصل بررسی می‌کند.
تصویربرداری ساده (رادیوگرافی X-ray): رادیوگرافی مهره‌های گردنی ساده‌ترین و اولین ابزار تصویری است. در این عکس‌ها معمولاً کاهش فاصله مفاصل مهره‌ای، ایجاد استخوان اضافه (استئوفیت) یا ساییدگی و تغییر شکل استخوان‌های مهره دیده می‌شود.
ام‌آر‌آی (MRI): برای ارزیابی دقیق‌تر غضروف‌ها، دیسک‌ها و وضعیت عصب‌های گردن می‌توان از MRI استفاده کرد. این روش برای تشخیص اینکه آیا ریشه‌های عصبی هم تحت فشار قرار گرفته‌اند یا خیر بسیار دقیق است.
سی‌تی‌اسکن (CT scan): در موارد خاص یا برای مشاهده بهتر جزئیات استخوانی، سی‌تی‌اسکن کاربرد دارد اما نسبت به MRI کمتر استفاده می‌شود.

تشخیص دیسک گردن

شرح حال کامل و معاینه فیزیکی: پزشک درباره تیر کشیدن درد و ضعف یا بی‌حسی دست‌ها سوال می‌کند و با تست‌های تخصصی گردن محل دقیق درد و ضعف را مشخص می‌کند.
ام‌آر‌آی (MRI): MRI بهترین و دقیق‌ترین روش تشخیص دیسک گردن است چون به طور واضح بیرون‌زدگی دیسک و شدت فشار آن روی ریشه عصب را نشان می‌دهد و برای انتخاب درمان ضروری است.
تصویر‌برداری ساده (رادیوگرافی X-ray): گرچه برای تشخیص دیسک کافی نیست اما گاهی برای رد علل استخوانی یا سایر بیماری‌ها استفاده می‌شود.
سی‌تی‌اسکن (CT scan): در شرایط خاص یا اگر MRI ممکن نباشد سی‌تی‌اسکن همراه با ماده حاجب (میلوگرافی) برای دیدن جزئیات خار استخوانی و دیسک کاربرد دارد.
تست‌های عصبی (نوار عصب و عضله): در صورت وجود علائم عصبی شدید مثل ضعف یا بی‌حسی اندام فوقانی، تست الکترومیوگرافی و نوار عصب برای تعیین میزان آسیب عصب صورت می‌گیرد.

درمان آرتروز گردن

• داروهای ضد التهاب و مسکن: کاهش درد و التهاب مفاصل
• فیزیوتراپی: تقویت عضلات گردن و افزایش انعطاف‌پذیری
• درمان‌های غیرتهاجمی: استفاده از گردنبند طبی، اصلاح سبک زندگی، ورزش منظم
• تزریق داخل مفصل: در صورت درد شدید و مقاوم
• جراحی: فقط در موارد عارضه شدید یا درگیری اعصاب

درمان دیسک گردن

• استراحت نسبی و پرهیز از فعالیت سنگین
• مصرف داروهای ضد التهاب و شل‌کننده عضلات
• فیزیوتراپی و تمرینات کششی-تقویتی
• تزریق استروئید در اطراف عصب: برای کاهش التهاب و درد شدید
• جراحی (دیسککتومی): در صورت ضعف عصبی، بی‌حسی یا درد غیرقابل تحمل و مقاوم به درمان‌های دیگر
تخصص دکتر کرمیان در ارزیابی جامع بیماران مبتلا به دیسک گردن، انتخاب راهکار درمانی متناسب با شرایط هر فرد و همراهی گام‌به‌گام بیماران تا حصول بهبودی کامل نقش کلیدی در موفقیت درمان داشته است. اگر به دنبال بهترین دکتر درمان دیسک گردن در مشهد هستید مراجعه به مطب دکتر کرمیان نه تنها تضمین دریافت درمان علمی و استاندارد را فراهم می‌کند بلکه آرامش خاطر و اطمینان از پیگیری دقیق روند بهبود را نیز به همراه خواهد داشت.

عوارض و خطرات آرتروز گردن

کاهش تدریجی حرکت گردن: موجب خشکی و محدود شدن حرکت گردن در طول زمان می‌شود.
ایجاد زائده‌های استخوانی (استئوفیت): ممکن است به عصب یا نخاع فشار وارد کند و علائم عصبی ایجاد شود.
درگیری ریشه عصب یا نخاع گردنی: در موارد پیشرفته سبب بی‌حسی، ضعف عضلانی یا حتی مشکلات حرکتی اندام فوقانی (و به ندرت پاها) می‌شود.
درد مزمن گردن: درد مداوم که می‌تواند بر کیفیت زندگی اثر بگذارد.

عوارض و خطرات دیسک گردن

درد شدید و تیرکشنده به دست‌ها: بر اثر فشار دیسک بر عصب، درد به شانه‌ها و انگشتان انتشار می‌یابد.
بی‌حسی و ضعف عضلانی اندام فوقانی: در موارد شدید ممکن است کنترل عضلات دچار اختلال شود.
افت عملکرد عصب یا فلج موضعی: در صورت فشار شدید و طولانی بر ریشه عصبی یا نخاع ممکن است به فلج دست یا کاهش قدرت حرکتی منجر شود.
اختلال تعادل و حرکات ظریف: در موارد شدید و نادر بر راه رفتن و تعادل هم اثر می‌گذارد.

پیشگیری از آرتروز گردن

اصلاح حالت نشستن و ایستادن حین مطالعه و کار با موبایل یا کامپیوتر
انجام ورزش‌های کششی و تقویتی ویژه گردن
پرهیز از حرکات تکراری و فشار طولانی بر گردن
حفظ وزن مناسب و تغذیه سالم

پیشگیری از دیسک گردن

اجتناب از خم‌شدن ناگهانی و حمل اشیای سنگین با گردن خمیده
تقویت عضلات گردن با تمرینات منظم
رعایت ارگونومی محیط کار و خوابیدن روی بالش مناسب
پرهیز از ضربه به گردن و مراقبت در ورزش‌ها

در مقایسه آرتروز گردن و دیسک گردن روشن می‌شود که هر دو عارضه با وجود شباهت‌هایی در علائم اولیه مثل درد و محدودیت حرکتی، تفاوت‌های مهمی در منشأ بیماری، علائم عصبی و مسیر درمان دارند. آرتروز گردن عمدتاً ناشی از تحلیل و فرسودگی تدریجی مفاصل و غضروف‌هاست که با افزایش سن تشدید می‌گردد و غالباً با دردهای مزمن، خشکی و کاهش حرکت همراه است. دیسک گردن اما نتیجه بیرون‌زدگی یا پارگی دیسک بین مهره‌ای است که عمدتاً علائم تیز و تیرکشنده را ایجاد می‌کند و اغلب با ضعف یا بی‌حسی اندام فوقانی ظاهر می‌شود.
تشخیص دقیق هرکدام بر پایه شرح حال معاینه تخصصی و تصویربرداری (به‌ویژه MRI) انجام می‌شود؛ انتخاب درمان نیز بسته به شدت علائم و نوع بیماری از اقدامات دارویی و فیزیوتراپی تا جراحی متغیر است. توجه به پیشگیری با اصلاح سبک زندگی، وضعیت بدن و ورزش‌های تقویتی نقش کلیدی در کاهش خطر ابتلا و عوارض این مشکلات دارد. در مجموع شناخت تفاوت‌ها می‌تواند مسیر درمان موفق و افزایش کیفیت زندگی بیماران را تضمین کند. با پیچیدگی علائم و شباهت‌هایی که میان آرتروز گردن و دیسک گردن وجود دارد، تشخیص دقیق و انتخاب مسیر درمان صحیح تنها توسط متخصص باتجربه ممکن است. دکتر فرهاد کرمیان بهترین دکتر مغز و اعصاب در مشهد با سال‌ها تجربه در زمینه بیماری‌های مغز و اعصاب تاکید دارند که صرفاً تکیه بر علائم ظاهری یا درمان‌های خودسرانه نه‌تنها موثر نیست بلکه می‌تواند منجر به عوارض جدی و برگشت‌ناپذیر شود. اگر قصد رزرو نوبت را دارید می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت یا شماره تماس 09335055155 اقدام نمایید.

منابع
physio-pedia.com
webmd.com
anssiwellness.com