آیا دیسک گردن می‌تواند باعث سردرد شود؟

دیسک گردن زمانی که دچار آسیب یا بیرون‌زدگی می‌شود می‌تواند فشار زیادی به اعصاب اطراف و عضلات گردنی وارد کند. این فشار و التهاب معمولاً باعث انتقال درد از ناحیه گردن به پشت سر و گیجگاه می‌شود و فرد آن را به صورت سردرد حس می‌کند. گرفتگی و اسپاسم عضلات گردن نیز از دیگر عواملی است که درد گردن را به سر منتقل می‌کند و باعث ایجاد سردردهای مداوم می‌شود. همچنین در برخی موارد تغییرات شدید مهره‌ای و دیسکی می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر جریان خون گردنی اثر بگذارد و در نتیجه زمینه‌ساز سردرد یا سرگیجه شود. با این حال بیشتر علائم ناشی از فشار بر اعصاب و گرفتگی عضلات است نه انسداد مستقیم عروق. سردرد ناشی از مشکلات دیسک گردن معمولاً با حرکات گردن یا ماندن طولانی‌مدت در یک وضعیت تشدید می‌شود. این نوع سردرد در پزشکی با نام Cervicogenic Headache (سردرد گردنی) شناخته می‌شود و از نظر کلینیکی با میگرن تفاوت دارد؛ زیرا اغلب با درد و گرفتگی گردن همراه است، در حالی که میگرن بیشتر با علائمی مانند تهوع و حساسیت به نور و صدا یا اختلالات بینایی بروز می‌کند. بنابراین اگر سردرد با درد گردن همراه باشد احتمال ارتباط آن با مشکلات مهره‌های گردن بسیار زیاد است. در ادامه به طور کامل به این موضوع می‌پردازیم.

دیسک‌های گردنی مانند بالشتک‌هایی بین مهره‌های گردن قرار دارند و نقش آن‌ها جذب فشار ایجاد حرکت نرم و محافظت از اعصاب نخاعی است. وقتی دیسک‌های گردنی دچار فرسودگی یا بیرون‌زدگی شود می‌تواند اعصاب یا حتی نخاع را تحت فشار قرار دهد و علائم مختلفی ایجاد کند.
دیسک‌های گردنی بخش مهمی از ستون فقرات گردن هستند که بین مهره‌ها قرار دارند و وظایف مهمی بر عهده دارند:
ضربه‌گیری و محافظت: دیسک مانند یک بالشتک عمل می‌کند و ضربه‌ها و فشارهایی را که به ستون فقرات وارد می‌شود جذب می‌کند. این کار باعث می‌شود مهره‌ها و نخاع آسیب نبینند.
ایجاد حرکت نرم گردن: وجود دیسک‌ها باعث می‌شود مهره‌های گردن به راحتی حرکت کنند. خم و راست کردن، چرخاندن و حتی حرکات کوچک گردن بدون وجود دیسک‌ها امکان‌پذیر نبود یا با درد شدید همراه می‌شد.
توزیع فشار: وقتی سر (که وزنی حدود ۵ تا ۶ کیلوگرم دارد) حرکت می‌کند دیسک‌ها فشار را به طور یکنواخت بین مهره‌ها پخش می‌کنند. این کار مانع از فرسودگی زودرس استخوان‌ها و مفاصل می‌شود.
حفظ فاصله بین مهره‌ها: دیسک‌ها مانند فاصله‌گذار عمل می‌کنند و بین مهره‌ها فضا ایجاد می‌کنند. این فضا برای خروج ریشه‌های عصبی گردنی لازم است تا پیام‌های عصبی به بازوها و شانه‌ها منتقل شوند.

درد در پشت سر: درد معمولاً از گردن شروع می‌شود و به پشت سر می‌رسد. این درد با فعالیت یا تغییر وضعیت گردن تشدید می‌شود.
انتشار درد به شقیقه و پشت چشم‌ها: فشار دیسک روی اعصاب می‌تواند باعث درد در ناحیه شقیقه یا حتی اطراف چشم‌ها شود و شبیه سردرد میگرنی به نظر برسد.
خشکی و گرفتگی گردن: همراه با سردرد فرد احساس سفتی و محدودیت حرکت در گردن دارد که نشان‌دهنده فشار بر عضلات و اعصاب است.
سردردهای تنشی: انقباض مداوم عضلات گردن و شانه‌ها باعث ایجاد سردردی شبیه فشار یا سنگینی روی سر می‌شود.
سرگیجه و احساس بی‌تعادلی: در برخی بیماران فشار دیسک بر اعصاب و رگ‌ها علاوه بر سردرد باعث سرگیجه و مشکل در تعادل می‌شود.

معاینه بالینی: پزشک با بررسی حرکات گردن میزان درد و علائم انتشاری به شانه و دست‌ها می‌تواند سرنخ‌های مهمی از وجود دیسک گردن به دست آورد.
MRI گردن: دقیق‌ترین روش برای مشاهده بیرون‌زدگی یا پارگی دیسک است و نشان می‌دهد آیا اعصاب یا نخاع تحت فشار قرار گرفته‌اند یا خیر.
سی‌تی اسکن (CT scan): در صورت نیاز به بررسی جزئیات استخوان‌ها و ساختار مهره‌ها استفاده می‌شود به‌ویژه زمانی که همزمان مشکلات استخوانی وجود داشته باشد.
اشعه ایکس (X-ray): تغییرات ساختاری گردن مانند تنگی کانال یا جابجایی مهره‌ها را نشان می‌دهد اما برای تشخیص دقیق دیسک کافی نیست.
الکترومیوگرافی (EMG): عملکرد اعصاب و عضلات بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا فشار دیسک باعث اختلال عصبی یا ضعف عضلانی شده است.

دارو درمانی: استفاده از داروهای ضدالتهاب، مسکن و شل‌کننده عضلانی برای کاهش درد و التهاب توصیه می‌شود.
فیزیوتراپی: تمرین‌های کششی، تقویتی و تکنیک‌های درمان دستی به بهبود حرکت گردن و کاهش فشار بر اعصاب کمک می‌کنند.
اصلاح سبک زندگی: تغییر وضعیت نشستن، استفاده از بالش مناسب هنگام خواب و اجتناب از کار طولانی با موبایل یا کامپیوتر از اصول مهم درمان هستند.
تزریق دارویی: در مواردی که درد شدید باشد تزریق داروهای ضدالتهاب یا بلوک عصبی در اطراف دیسک می‌تواند التهاب را کاهش دهد.
روش‌های نوین کم‌تهاجمی: اوزون‌تراپی یا لیزر درمانی برای کاهش فشار دیسک و ترمیم بافت‌ها در برخی بیماران به کار می‌رود.
جراحی: در صورتی که فشار دیسک شدید باشد و علائمی مانند ضعف یا بی‌حسی مداوم ایجاد کند جراحی برای برداشتن یا ترمیم دیسک لازم است.

حفظ وضعیت صحیح بدن: هنگام نشستن پشت میز یا استفاده از کامپیوتر، گردن و ستون فقرات را صاف نگه دارید تا فشار کمتری به دیسک‌ها وارد شود.
پرهیز از استفاده طولانی‌مدت از موبایل: خم کردن مداوم سر به سمت پایین باعث فشار به گردن می‌شود. بهتر است گوشی را در سطح چشم نگه دارید.
انجام ورزش‌های کششی و تقویتی گردن: تمرین‌های ساده روزانه به تقویت عضلات گردن کمک می‌کنند و از بروز آسیب‌های دیسکی جلوگیری می‌کنند.
استفاده از بالش مناسب هنگام خواب: بالش باید ارتفاع مناسب داشته باشد تا گردن در وضعیت طبیعی قرار گیرد و فشار روی مهره‌ها کمتر شود.
اجتناب از بلند کردن بار سنگین به شکل نادرست: بلند کردن اجسام با خم کردن گردن یا کمر فشار زیادی به دیسک وارد می‌کند. بهتر است از پاها برای بلند کردن کمک بگیرید.
استراحت در فواصل کاری: اگر کارتان به صورت طولانی پشت میز یا رانندگی است هر یک ساعت چند دقیقه به گردن و شانه‌ها استراحت دهید.