آیا درد دست نشانه دیسک است یا تنگی کانال نخاع؟

علائم درد دست ناشی از «تنگی کانال نخاع گردنی» تفاوت ساختاری مهمی با دیسک دارد، زیرا در اینجا فشار مستقیماً بر روی نخاع (نه فقط ریشه عصبی) وارد می‌شود. به همین دلیل، علائم اغلب گسترده‌تر، مبهم‌تر و در موارد پیشرفته خطرناک‌تر هستند. این علائم شامل موارد زیر است:
سنگینی و ضعف پیش‌رونده در دست‌ها: بیمار معمولاً حس می‌کند دست‌هایش سنگین شده‌اند و قدرت عضلانی‌اش بدون دلیل مشخصی رو به کاهش است؛ این ضعف برخلاف دیسک، ممکن است هر دو دست را به صورت همزمان درگیر کند.
اختلال در مهارت‌های حرکتی ظریف: یکی از شاخص‌ترین نشانه‌ها، کاهش دقت دست‌ها در انجام کارهای دقیق است؛ مثلاً بستن دکمه‌های پیراهن، نوشتن با خودکار، استفاده از قاشق یا گرفتن اشیای کوچک برای فرد دشوار می‌شود.
بی‌حسی و گزگز غیردقیق (غیر‌درماتومی): برخلاف دیسک که بی‌حسی را در مسیر یک عصب خاص (مثلاً فقط انگشت شست) ایجاد می‌کند، در تنگی کانال، بی‌حسی ممکن است کل دست یا هر دو دست را به شکلی مبهم و پراکنده درگیر کند.
سفت شدن و اسپاستیسیته عضلات: به دلیل فشار بر نخاع، عضلات دست ممکن است دچار گرفتگی، سفتی یا در موارد پیشرفته‌تر، پرش‌های غیرارادی شوند.
تغییر در راه رفتن و تعادل: در تنگی کانال نخاع گردنی، چون نخاع تحت فشار است، علائم ممکن است به پاها نیز سرایت کند؛ بیمار ممکن است در راه رفتن احساس عدم تعادل داشته باشد یا هنگام قدم زدن پاهایش را روی زمین بکشد.
درد مبهم و عمقی: درد ناشی از تنگی کانال اغلب مثل درد دیسک، “تیرکشنده و تیز” نیست؛ بلکه بیشتر به صورت یک درد مبهم، کوفتگی یا فشار در کل ناحیه شانه و بازوها احساس می‌شود.
احساس برق‌گرفتگی با خم کردن گردن (علامت لرمیت): بسیاری از بیماران با خم کردن سریع گردن به جلو، احساس عبور جریان الکتریسیته از ستون فقرات به سمت دست‌ها یا حتی پایین تنه را تجربه می‌کنند.
درگیری متقارن (هر دو دست): برخلاف دیسک که معمولاً یک دست را درگیر می‌کند، تنگی کانال نخاع به دلیل مرکزیت فشار روی نخاع، اغلب هر دو دست را با درجات مختلفی از ناتوانی درگیر می‌سازد.
کاهش حس عمقی (پروپریوسپشن): بیمار ممکن است بدون نگاه کردن به دست‌هایش، نتواند موقعیت آن‌ها را در فضا به درستی تشخیص دهد یا هنگام راه رفتن در تاریکی دچار تزلزل شود.

سندرم تونل کارپال

فشار روی عصب اولنار

التهاب تاندون‌ها

مشکلات مفصل شانه

آرتروز گردن یا دست

کشیدگی عضلات و گرفتگی‌های عضلانی

نوروپاتی محیطی

التهاب یا آسیب مفاصل

آسیب‌های مستقیم

مشکلات عروقی

درد ارجاعی از قلب

روش‌های تشخیص علت درد دست شامل چند مرحله مهم است و پزشک معمولا فقط به یک علامت اکتفا نمی‌کند، چون درد دست می‌تواند از دیسک گردن، تنگی کانال نخاع، عصب‌های محیطی، مفاصل یا حتی عضلات ناشی شود.
شرح حال بیمار؛ پزشک درباره محل درد، نوع درد، مدت علائم، وجود بی‌حسی، گزگز، ضعف و ارتباط درد با حرکت گردن یا دست سوال می‌کند.
معاینه فیزیکی و عصبی؛ قدرت عضلات، حس دست، رفلکس‌ها و دامنه حرکت گردن و شانه بررسی می‌شود تا منشا احتمالی درد مشخص شود.
MRI گردن؛ بهترین روش برای تشخیص دیسک گردن، تنگی کانال نخاع و فشار روی عصب یا نخاع است.
نوار عصب و عضله؛ کمک می‌کند مشخص شود مشکل از دیسک گردن است یا از بیماری‌هایی مثل سندرم تونل کارپال و نوروپاتی محیطی.
عکس ساده یا سی‌تی‌اسکن؛ بیشتر برای بررسی استخوان‌ها، آرتروز و تغییرات مهره‌ها استفاده می‌شود.
آزمایش خون؛ در صورت شک به دیابت، التهاب، بیماری‌های روماتیسمی یا کمبود ویتامین درخواست می‌شود.
در مجموع، تشخیص علت درد دست با ترکیب شرح حال، معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری یا تست‌های عصبی انجام می‌شود.